Türkiye'nin Muhasebe Portalı

 

Sedat Eryürek SMMM - DENETÇİ

 

ÇEK KANUNUNDA YAPILAN DÜZENLEMELER VE HAPİS CEZASI !

 

Sedat Eryürek SMMM - DENETÇİ

 

 

 9 Ağustos 2016 tarihinde Resmi Gazete de yayımlanan 6728 Sayılı “Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” ile çek konusunda bir takım yeni düzenlemeler yapıldı. Yapılan bu yeni düzenlemeler ile eski  düzenlemelerde güncelliğini koruyan hükümleri maddeler halinde harmanlamaya çalışacağım.

 Bankaların, Hamiline çek hesabı sahiplerinin açık kimlikleri, adresleri, vergi kimlik numaraları, bu hesaplardan ödeme yapılan kişilere ait bu bilgiler ile bu kişilere yapılan ödemelerin tutarları ve üzerinde vergi kimlik numarası bulunmayan çeklere ilişkin bilgileri dönemler  itibariyle, Gelir İdaresi Başkanlığına  elektronik ortamda bildirme zorunluluğu bulunmaktadır. 

Çek karneleri, dört kategoriye ayrılmış olup. Bu çekleri şu şekilde sıralamak mümkündür; Tacir Çeki, Tacir Olamayan Kişi Çeki, Tacir Hamiline Çeki, Tacir Olmayan Hamiline Çeklerdir. 

Tacir ve tacir olmayan çekleri, isim veya unvan yazarak düzenlemeleri gerekmekte olup. Çek sahiplerinin bu kurala uymamaları durumunda, düzenledikleri her bir çek için bir yıla kadar hapis cezası ile muhatap olacaklardır.  

Tacir olan çek sahibi bankadan tacir olmayan çek talep edip kullanması halinde 6 aydan 2 yıla kadar hapis cezası ile karşı karşıya kalacaktır.     

Çeklerin karşılıksız çıkan kişilerin her bir çekle ilgili olarak, 1.500 güne kadar adli para cezası getirilmiş olup adli para cezasının ödenmemesi halinde ise kamuya yararlı bir işte çalıştırılmaksızın  hapis cezası uygulanacaktır. Karşılıksız çek verenler eğer çeki yasal faizi ile ödemesi ya da çek alacaklısının şikâyetten vazgeçmesi halinde  mahkûm olması için açılan davalar düşmektedir.
 Çek düzenleme ve çek açma yasağı getirilen kişilerin ellerindeki çekleri bankalara iade etmeleri gerekmektedir. Ayrıca çek yasağı getirilen kişiler tebliğ aldıktan sonraki on gün içinde, önceden düzenleyip verdiği çekler varsa ise bunların düzenleme tarihlerini, miktarlarını ve varsa lehtarlarını da göstermek suretiyle, bankaya liste halinde vermek zorundadırlar. Eğer bu kişiler karara uymayıp ellerindeki çekleri düzenlemeleri halinde Bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile karşı karşıya kalacaklardır.  

 

  Çek sahiplerinin hesap açtırırken bankaya verdikleri adres tebligat adresidir. Çek sahipleri Adresini bankaya yanlış bildirmesi veya adres değişikliğini bankaya bildirmemesi bu adrese çıkarılan tebligatı geçersiz kılmamaktadır.

Çek yaprakların kaybedilmesi durumunda çek sahibi, bankaya yazılı olarak bilgi vermeli, savcılığa başvurarak mahkemeden çek iptal/tedbir kararı aldırmalıdır. Bankanın çeki ödememesi için mahkeme kararı veya savcılığın bankaya ödememe talimatı vermesi gerekmektedir.

Çekin banka aracılığı ile değil keşideci tarafından hamile elden ödenmesi durumunda, ödenen çekin mutlaka bankaya iade edilmesi gerekmektedir.

Gerçek kişi kendisi adına çek düzenlemesi için bir başkasını temsilci veya vekil tayin edemez. Eğer tayin ederse, bu çekten dolayı hukuki ve cezai sorumluluk çek hesabı sahibine aittir.  

Çek hesabı açmak için bankalar tarafından artık adli sicil kaydı talep edilecek. Bankalar çek hesabı açma yasağının olup olmadığını kontrol edecekler. Böylece yalan beyanla çek hesabı açmanın önüne geçilmiş olacak. Sermaye şirketlerinde yönetim kurulu için ve ticaret siciline kaydedilen yetkililer için bu inceleme bankalar tarafından eksiksiz yapılacaktır.
2017 yılı başında “karekod”u çek uygulamasına geçilecek olup. Çekin üzerindeki karekod okutulduğunda kaç bankadan çek kullanılmış, çek sahibi geçmişte ödemelerini düzgün yapmış mı, şirketin üzerinde iflas erteleme veya tedbir kararı var mı gibi konuları görebilecek.ve alacaklı  çeki kabul etmeme veya etme konusunda özgüven içinde hareket edecektir.
Karekodlu çek uygulamasında ileri tarihli olarak düzenlenen çeklerde, vade geldiğinde karşılıksız çeki keşide eden temsilcinin görevden alınmış veya ayrılmış olması halinde, tüzel kişilerin bu nedenle çek hesabına ilişkin hukuki sorumluktan kurtulamayacak. Bu kanunun yürürlüğünden önce verilen çekler, düzenleme ve çek hesabı açma yasağına ilişkin kayıtların silinmesini gerektiren şartlar oluşuncaya kadar TCMB tarafından tutulacaktır.
 


Çek yaprakları Kullanırken Aşağıda Maddeler Halinde Sıraladığım Hususlara Dikkat Edilmelidir;

 



a-) Çek sahipleri, Hamiline çek düzenlemek istediklerinde “tacir hamiline” veya “tacir olmayan hamiline” çek defterlerini kullanmalıdır.  

b-)Çek düzenlenirken, keşide yeri, keşide tarihi, çek tutarı, keşidecinin adı ve soyadı ile emrine düzenlenen kişinin adı – soyadı veya unvanı okunaklı şekilde yazılarak imzalanmalıdır. Çekin geçerliliğini etkileyen bu kısımlar boş bırakılmamalıdır.  

c-)Çek düzenlendikten sonra çek üzerinde herhangi bir düzeltme yapılması gerekiyorsa yapılan düzeltme mutlaka çeki düzenleyen kişinin imzası/parafı ile yapılmalıdır.  

d-)Tüzel kişi tarafından düzenlenecek çeklerde çeke imzasını atan yetkilinin ad ve soyadının belirtilmesi kanunen gereklidir.     

e-)Çek yapraklarının çek sahibi tarafından doldurulması gereken kısımları doldurulmadan, boş olarak imzalanıp hamile verilmemelidir.     

f-)Bankalardan alınan çek karnelerinin özenle saklanması gerekmektedir.  

 


Sedat ERYÜREK

SMMM -  BAĞIMSIZ DENETCİ

 

Kaynak: www.muhasebeweb.com
(Bu makale yazılı veya elektronik ortamda kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak göstermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

 

 

 

 

 

 

 

 


   ILETISIM  /  KÜNYE  /  SITENE EKLE

 

Ekonomi  /   Finans  /   Sirketler  /   Sehirler  /   Staj  /   Sosyal Güvenlik  /   Pratik Bilgiler  /   Muhasebe  /   Denetim  /   Mevzuat  /   Haber  /   Is Hayati  /   Egitim - Ögretim  /   Vergi  /   SGK  /   Emeklilik  /   Asgari Ücret  /   Asgari Geçim Indirimi  /   Torba Yasa  /   Türmob  /   SMMM  /   Sektörler  /   Soru - Cevap  /   YMM  /   Maliye  /   Resmi Gazete  /   Beyannameler  /   Seminerler  /   Kurslar  /   Yazarlar  /   İş İlanları  /   e-fatura  /   e-defter  /   6736 Sayılı Yeniden Yapılandırma Kanunu  /   e-tebligat  /   6736 Vergi ve SGK Affı  /   2016 Pratik Bilgiler  /